Agent Ubezpieczeniowy – działalność gospodarcza: PKD, VAT i ZUS

Agent Ubezpieczeniowy – działalność gospodarcza: PKD, VAT i ZUS

Agent Ubezpieczeniowy, który działa we własnej firmie, rejestruje ją w CEIDG z kodem PKD 66.22.Z, a jego prowizje z pośrednictwa ubezpieczeniowego są zwolnione z VAT. Podatek dochodowy płaci według skali, liniowo albo ryczałtem. Jeśli spełnia warunki, na start ma ulgę w ZUS: 6 miesięcy bez składek społecznych, a potem 24 miesiące niższych składek (Prawo przedsiębiorców i ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych).

Ten tekst jest dla osoby, która myśli o pracy Agenta Ubezpieczeniowego i zastanawia się, czy musi zakładać firmę. Nie musisz znać się na podatkach. Każde pojęcie tłumaczymy tam, gdzie pada.

W Market Ubezpieczeń Niezależny Doradca może współpracować na umowę zlecenie, więc do startu nie potrzebujesz własnej firmy, a formalności na początek kosztują około 100 zł (dane Market Ubezpieczeń). Firma to opcja dla tych, którzy jej chcą albo już ją mają – wtedy podpisujesz umowę B2B. W obu wariantach rozliczenia z towarzystwami i administrację polis prowadzi za Ciebie Market, a szczegóły znajdziesz na stronie modelu Niezależny Doradca.

Jeśli mimo to wybierasz firmę, dalej masz wszystko po kolei: kiedy jest potrzebna, jak ją założyć, jaki kod PKD wpisać, jak wygląda VAT, podatek, ZUS i obowiązkowe OC.

Czy Agent Ubezpieczeniowy musi mieć działalność gospodarczą?

Firmę musi mieć ten, kto sam podpisuje umowę agencyjną z towarzystwem ubezpieczeniowym. Agent Ubezpieczeniowy w rozumieniu ustawy o dystrybucji ubezpieczeń to przedsiębiorca, który ma umowę agencyjną z towarzystwem i wpis do rejestru agentów. OFWCA, czyli osoba fizyczna wykonująca czynności agencyjne w imieniu Agenta albo multiagencji, firmy mieć nie musi.

Obie role łączy jeden warunek: egzamin KNF – jego zdanie jest warunkiem wpisu do rejestru agentów prowadzonego przez KNF – i sam wpis. Firma w CEIDG go nie zastąpi.

ŚcieżkaCzy potrzebujesz firmyZ kim podpisujesz umowę
Umowa zlecenie jako OFWCA nie z multiagencją lub Agentem
Firma i umowa B2B jako OFWCA tak z multiagencją lub Agentem
Firma i własne umowy agencyjne tak z towarzystwami

Działalność nierejestrowana odpada w każdej ścieżce. Portal biznes.gov.pl wymienia pośrednictwo ubezpieczeniowe, w tym czynności agencyjne, wśród działalności, które wymagają rejestracji, więc limit 10 813,50 zł przychodu na kwartał w 2026 r. nic tu nie zmienia. Jak każda forma współpracy przekłada się na zarobki, opisuje tekst umowa o pracę, B2B czy franczyza – na czym zarabia Agent Ubezpieczeniowy.

Wybierasz firmę? Zaczynasz od jednego wniosku.

Jak założyć działalność gospodarczą Agenta Ubezpieczeniowego?

Jednoosobową działalność gospodarczą (JDG) Agenta zakładasz wnioskiem CEIDG-1, który składasz online przez biznes.gov.pl albo w urzędzie gminy. We wniosku wpisujesz kod PKD 66.22.Z i od razu wybierasz formę opodatkowania, bo ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych pozwala złożyć to oświadczenie przez CEIDG. Sam wpis do CEIDG nie daje prawa do sprzedaży polis – sprzedajesz dopiero po egzaminie KNF i wpisie do rejestru agentów.

  1. Ustal z multiagencją formę umowy przed rejestracją firmy (dodatkowa wskazówka).
  2. Wybierz kod PKD 66.22.Z.
  3. Wybierz z księgowym formę opodatkowania.
  4. Złóż wniosek CEIDG-1 przez biznes.gov.pl albo w urzędzie gminy.
  5. Sprawdź, czy przysługuje Ci ulga na start w ZUS.

Na wybór podatku liniowego albo ryczałtu masz czas do 20. dnia miesiąca po miesiącu, w którym dostaniesz pierwszy przychód, a gdy pierwszy przychód przyjdzie w grudniu – do końca roku. Ten termin podają ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych i ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym. Drogę do rejestru opisuje tekst rejestr agentów KNF – jak sprawdzić Agenta i jak wygląda wpis.

We wniosku pada kod PKD. Który jest właściwy?

Jaki kod PKD wybrać dla Agenta Ubezpieczeniowego?

Agent Ubezpieczeniowy wpisuje kod PKD 66.22.Z – „Działalność agentów i brokerów ubezpieczeniowych”. PKD to kod rodzaju działalności, który widnieje w rejestrze firm. W klasyfikacji PKD 2025, obowiązującej od 1 stycznia 2025 r., ten kod ma ten sam symbol i tę samą nazwę (Klasyfikacja PKD 2025, GUS).

Firmy wpisane wcześniej z kodami PKD 2007 mają czas na samodzielną zmianę do 31 grudnia 2026 r. Od 1 stycznia 2027 r. kody zmienią się automatycznie, a według GUS nowy kod może wtedy nie pasować do faktycznej działalności. Zmiana wnioskiem CEIDG-1 nic nie kosztuje.

Co zrobić z kodem:

  • zakładasz firmę teraz – wpisujesz 66.22.Z z PKD 2025,
  • masz firmę z kodami PKD 2007 – zmieniasz je wnioskiem CEIDG-1 do 31 grudnia 2026 r.,
  • masz już kody PKD 2025 – nic nie robisz.

Inne kody dopisz tylko wtedy, gdy faktycznie prowadzisz inną działalność. Po rejestracji przychodzi pytanie o VAT.

Czy Agent Ubezpieczeniowy płaci VAT?

Agent Ubezpieczeniowy nie dolicza VAT do prowizji, bo ustawa o podatku od towarów i usług zwalnia z VAT usługi pośrednictwa w świadczeniu usług ubezpieczeniowych. Usługi pośrednictwa ubezpieczeniowego są zwolnione z VAT, więc Agent Ubezpieczeniowy, który wykonuje tylko takie usługi, nie musi rejestrować się jako podatnik VAT. Ustawa pozwala mu złożyć zgłoszenie rejestracyjne, ale go do tego nie zmusza.

W praktyce oznacza to trzy rzeczy:

  • rejestracja do VAT jest dobrowolna, dopóki wykonujesz wyłącznie usługi zwolnione,
  • fakturę za usługę zwolnioną wystawiasz wtedy, gdy nabywca, np. multiagencja, o nią poprosi,
  • inna działalność obok pośrednictwa może podlegać VAT, więc sprawdź ją z księgowym.

Przy samym pośrednictwie VAT odpada. Podatek dochodowy płaci za to każdy, więc wybierz jego formę.

Jaką formę opodatkowania wybrać: skala, liniowy czy ryczałt?

Agent Ubezpieczeniowy z firmą wybiera jedną z trzech form: skalę podatkową (12% i 32%), podatek liniowy (19%) albo ryczałt (17% albo 15%). Skala i liniowy liczą podatek od dochodu, czyli przychodu po odjęciu kosztów firmy, a ryczałt od samego przychodu. Stawki podają ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych i ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym.

FormaStawkaOd czego liczysz
Skala podatkowa 12% do 120 000 zł, 32% od nadwyżki od dochodu
Podatek liniowy 19% od dochodu
Ryczałt 17% albo 15% od przychodu

Przy skali podatek obniża kwota zmniejszająca 3600 zł rocznie (ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych). Która forma wyjdzie taniej, zależy od wysokości przychodu, kosztów firmy i innych dochodów. Policz to z księgowym przed złożeniem wniosku, bo ten tekst to informacja ogólna, a nie porada podatkowa.

Osoby z etatem mają tu pułapkę. Robisz w firmie dla byłego albo obecnego pracodawcy to samo co na etacie? Tracisz prawo do liniowego (gdy robiłeś to na etacie w tym samym roku) i do ryczałtu (także gdy w poprzednim roku), a podatek płacisz według skali.

Jaka stawka ryczałtu obowiązuje Agenta Ubezpieczeniowego?

Ważny szczegół, który zmienia rachunek – ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym przewiduje dla Agenta Ubezpieczeniowego dwie stawki ryczałtu: 17% przychodów, gdy pracuje osobiście jako wolny zawód, i 15% za usługi ubezpieczeniowe świadczone poza wolnym zawodem. Ustawa wymienia Agentów Ubezpieczeniowych wśród wolnych zawodów, ale tylko gdy prowadzą działalność osobiście i nie zatrudniają na umowę o pracę, zlecenie czy o dzieło osób, które wykonują czynności agencyjne. Stawka 15% dotyczy usług finansowych i ubezpieczeniowych z sekcji K klasyfikacji PKWiU świadczonych poza wolnym zawodem.

Współpracujesz z multiagencją na B2B? Czy definicja wolnego zawodu obejmuje też Ciebie, ustal z księgowym albo wystąp o interpretację indywidualną. Zła stawka to zaległość podatkowa z odsetkami.

Podatek to jedno. Obok niego płacisz składki, a na start możesz mieć w nich ulgi.

Ile ZUS płaci Agent Ubezpieczeniowy w 2026 roku?

Agent Ubezpieczeniowy z nową firmą, który spełnia warunki ulg, płaci w 2026 r. składki społeczne w trzech etapach: 6 miesięcy bez składek (ulga na start), 24 miesiące składek preferencyjnych, a potem pełny ZUS. Preferencyjne składki społeczne przedsiębiorcy wynoszą w 2026 roku 456,18 zł miesięcznie z chorobowym (zus.pl). Składkę zdrowotną płacisz od pierwszego miesiąca, także w czasie ulgi na start.

EtapJak długoSkładki społeczne w 2026 r.
Ulga na start 6 miesięcy 0 zł
Preferencyjny ZUS 24 miesiące 456,18 zł (podstawa 1441,80 zł)
Pełny ZUS po ulgach 1926,76 zł (podstawa 5652 zł)

Kwoty z tabeli zawierają dobrowolne ubezpieczenie chorobowe, a bez niego wynoszą 420,86 zł i 1788,29 zł (zus.pl, 2026). Z obu ulg skorzystasz, gdy zakładasz firmę pierwszy raz albo po co najmniej 60 miesiącach przerwy i nie pracujesz w niej dla byłego pracodawcy, u którego w tym lub poprzednim roku robiłeś to samo na etacie. Tak mówią Prawo przedsiębiorców i ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych.

Po preferencyjnym ZUS sprawdź mały ZUS plus, w którym składki zależą od dochodu z poprzedniego roku (zus.pl).

Składka zdrowotna zależy od formy opodatkowania. Przy skali i liniowym liczysz ją od dochodu, ale od lutego 2026 r. płacisz nie mniej niż 432,54 zł miesięcznie. Przy ryczałcie w 2026 r. to 498,35 zł (przychód od początku roku do 60 000 zł), 830,58 zł (do 300 000 zł) albo 1495,04 zł (powyżej 300 000 zł) miesięcznie (zus.pl).

Pracujesz na etacie i chcesz prowadzić firmę obok? Zasady składek przy dwóch źródłach dochodu opisuje tekst Agent Ubezpieczeniowy – praca dodatkowa czy etat. Został jeszcze jeden obowiązek, który dotyczy tylko części Agentów: ubezpieczenie OC.

Czy Agent Ubezpieczeniowy musi mieć obowiązkowe OC?

Obowiązkowe OC ma Agent Ubezpieczeniowy, który pracuje dla więcej niż jednego towarzystwa w tym samym dziale ubezpieczeń, np. dla dwóch towarzystw z ubezpieczeniami majątkowymi. Według ustawy o dystrybucji ubezpieczeń taki Agent sam odpowiada wobec klientów za swoje błędy. Za Agenta jednego towarzystwa odpowiada towarzystwo, więc ustawa nie wymaga od niego własnego OC.

Trzy sytuacje, trzy odpowiedzi:

  • Agent jednego towarzystwa – odpowiada za niego towarzystwo, OC nie jest obowiązkowe,
  • Agent kilku towarzystw w tym samym dziale – odpowiada sam i musi mieć obowiązkowe OC,
  • OFWCA – za szkody wyrządzone klientom odpowiada Agent albo multiagencja, która dała jej upoważnienie.

Według ustawy o dystrybucji ubezpieczeń Agent, który ma ten obowiązek, a nie ma OC, płaci za każdy rok opłatę równą 200 euro (do 3 dni bez ochrony), 500 euro (do 14 dni) albo 1000 euro (ponad 14 dni). Opłata nie zwalnia z obowiązku zawarcia umowy. Teraz zobacz, jak te formalności wyglądają w Market Ubezpieczeń.

Jak wygląda to w Market Ubezpieczeń?

W Market Ubezpieczeń Niezależny Doradca to pełnoprawny Agent Ubezpieczeniowy (jako OFWCA) po egzaminach i wpisie do rejestru agentów, który współpracuje na umowę zlecenie albo B2B. Firmy nie potrzebujesz, a formalności startowe – zaświadczenie o niekaralności i drobne opłaty za egzaminy niektórych towarzystw – kosztują około 100 zł (dane Market Ubezpieczeń). Za egzamin KNF nie płacisz z góry: opłatę pokrywa Market Ubezpieczeń i odlicza ją od Twoich pierwszych prowizji. Do czasu wpisu nie sprzedajesz polis, a potem dostajesz prowizję od zawartych polis z opłaconą składką.

Market Ubezpieczeń nie pobiera stałej opłaty franczyzowej ani miesięcznego abonamentu. Utrzymuje się z części prowizji od zawartych polis, tak jak inne multiagencje.

Market przejmuje za Ciebie:

  • rozliczenia z towarzystwami,
  • administrację polis,
  • obsługę płatności gotówkowych od klientów.

Do pracy dostajesz MU AgentOS – system, w którym wyliczasz składki, wystawiasz polisy i masz w jednym miejscu sprawy swoich klientów. MU AgentOS odciąża Cię w pilnowaniu wielu spraw, które Agent bez takiego narzędzia musiałby śledzić sam.

Poznaj modele współpracy z Market Ubezpieczeń i wybierz formę umowy, która pasuje do Twojej sytuacji.

Co zapamiętać o firmie Agenta Ubezpieczeniowego?

  • Firmy potrzebujesz, gdy sam podpisujesz umowy agencyjne z towarzystwami. Jako OFWCA wystarczy umowa zlecenie.
  • Kod PKD to 66.22.Z, także w PKD 2025 (GUS).
  • Prowizje z pośrednictwa ubezpieczeniowego są zwolnione z VAT.
  • Ryczałt dla Agenta to 17% albo 15% (ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym), a formę opodatkowania wybierasz z księgowym.
  • W 2026 r. start w ZUS, przy spełnieniu warunków ulg, to 6 miesięcy bez składek społecznych, potem 456,18 zł miesięcznie przez 24 miesiące (zus.pl).

Kto zaczyna jako OFWCA w multiagencji, może odłożyć zakładanie firmy do chwili, gdy będzie jej potrzebował.

Najczęstsze pytania (FAQ)

Jaki kod PKD ma Agent Ubezpieczeniowy w PKD 2025?

66.22.Z – „Działalność agentów i brokerów ubezpieczeniowych”. W PKD 2025 ten kod ma ten sam symbol co w PKD 2007 (GUS). Firmy z kodami PKD 2007 zmieniają je bezpłatnie wnioskiem CEIDG-1 do 31 grudnia 2026 r.

Jaką stawkę ryczałtu płaci Agent Ubezpieczeniowy?

17% przychodów, gdy działa osobiście jako wolny zawód, albo 15% za usługi ubezpieczeniowe poza wolnym zawodem. Obie stawki podaje ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym. Właściwą stawkę dla siebie ustal z księgowym.

Czy Agent Ubezpieczeniowy wystawia faktury z VAT?

Nie, prowizje z pośrednictwa ubezpieczeniowego są zwolnione z VAT na podstawie ustawy o VAT. Fakturę bez VAT wystawiasz, gdy nabywca usługi o nią poprosi. Rejestracja jako podatnik VAT jest dobrowolna, dopóki wykonujesz tylko usługi zwolnione.

Ile wynosi ulga na start dla Agenta Ubezpieczeniowego w 2026 roku?

Przez 6 miesięcy nie płacisz składek społecznych, płacisz tylko składkę zdrowotną. Potem przez 24 miesiące płacisz preferencyjne składki społeczne: 456,18 zł miesięcznie z chorobowym w 2026 r. (zus.pl). Ulgi przysługują przy pierwszej firmie albo po 60 miesiącach przerwy i nie obejmują pracy dla byłego pracodawcy w tym samym zakresie co na etacie.

Czy Niezależny Doradca w Market Ubezpieczeń musi mieć firmę?

Nie, Niezależny Doradca może współpracować z Market Ubezpieczeń na umowę zlecenie. Jeśli prowadzisz działalność, podpisujesz umowę B2B. Formalności na start kosztują około 100 zł (dane Market Ubezpieczeń).

Czy Agent Ubezpieczeniowy może działać w ramach działalności nierejestrowanej?

Nie, biznes.gov.pl wymienia pośrednictwo ubezpieczeniowe, w tym czynności agencyjne, wśród działalności wymagających rejestracji. Limit 10 813,50 zł przychodu na kwartał w 2026 r. nie ma tu znaczenia. Do wyboru masz umowę zlecenie jako OFWCA albo zarejestrowaną firmę.

Podstawa prawna:

  • ustawa z 15 grudnia 2017 r. o dystrybucji ubezpieczeń, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 12 – art. 3 ust. 1 (definicja agenta), art. 20 (odpowiedzialność, obowiązkowe OC, opłata za brak OC),
  • ustawa z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 1263 – art. 43 ust. 1 pkt 37 (zwolnienie), art. 96 ust. 3 (rejestracja), art. 106b ust. 2 i 3 (faktura),
  • ustawa z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 592 – art. 9a (wybór i utrata podatku liniowego), art. 27 (skala), art. 30c (podatek liniowy),
  • ustawa z 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 843 – art. 4 ust. 1 pkt 11 (wolny zawód), art. 8 ust. 2 (utrata ryczałtu), art. 9 ust. 1 (termin wyboru), art. 12 ust. 1 (stawki),
  • ustawa z 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 1484 – art. 18 (ulga na start),
  • ustawa z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 1474 – art. 18a (preferencyjne składki),
  • kwoty składek: zus.pl, informacja o wysokości składek w 2026 r.; kod PKD: klasyfikacja PKD 2025, GUS; działalność nierejestrowana: biznes.gov.pl.

Stan prawny: listopad 2026 r.

Materiał informacyjny i marketingowy Market Ubezpieczeń, który nie stanowi porady prawnej ani podatkowej. Formę opodatkowania i składki ustal z księgowym. Szczegółowe warunki współpracy określa indywidualna umowa.